Logistieke centra kunnen aansprekende ‘landmarks’ worden
![](https://jagermedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/logo-tlnLogo.jpg)
Precies daarom heeft de brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland een aantal essentiële randvoorwaarden geformuleerd voor de toekomst van logistiek vastgoed in Nederland.
Deze randvoorwaarden heeft TLN in het bijzijn van een aantal van haar leden overhandigd aan enkele Tweede Kamerleden. Daarmee wil TLN het startschot geven voor inhoudelijke gesprekken met de overheid, politiek en logistieke partners over een goede ruimtelijke en duurzame inpassing van logistiek vastgoed in het Nederlandse landschap.
Vitale rol
We willen praten over de verbetering van de kwaliteit en duurzaamheid van bestaand en nieuw logistiek vastgoed, zodat de logistieke sector haar vitale rol ook in de toekomst voor Nederland blijft waarmaken.’
In de media valt vaak genoeg het woord ‘blokkendozen’ als het over logistiek vastgoed gaat. Bestuursvoorzitter Post is zich bewust van de weerstand die soms heerst tegen verder ruimtebeslag door logistieke bedrijvigheid. ‘Je mag van mening zijn dat logistiek vastgoed niet mooi is. En misschien zijn er in het verleden te weinig eisen gesteld aan “de buitenkant”. Laten we daar dan het gesprek over aangaan en daar samen in optrekken. Wij denken graag mee. En laten we dan bijvoorbeeld ook kijken naar de inpassing in de omgeving en hoe die een bijdrage kan leveren aan het verbeteren van de leefomgeving.’
‘Er zijn veel mogelijkheden om te verduurzamen’
Aan de ene kant is het volgens Post belangrijk om te kijken naar de revitalisatie van bestaande bedrijventerreinen die vaak verouderd zijn. ‘Vaak liggen ze gunstig en ze verdienen het om gerevitaliseerd te worden. Je kunt daar een mooie, aansprekende en duurzame locatie van maken. Uit onderzoek van Buck Consultants blijkt dat de ruimte dan beter benut wordt en de werkgelegenheid flink toeneemt.’
Aan de andere kant is er ook ruimte nodig voor nieuwbouw. ‘De logistieke sector vestigt zich in de regel op plekken dicht bij het verzorgingsgebied. Het mooie daarvan is dat je de ecologische footprint zo laag mogelijk houdt, want er is maar een beperkte transportafstand te overbruggen. Met de toename van het aantal inwoners neemt ook de behoefte aan goederen en het transport daarvan toe. Dan is het, ook met het oog op de energietransitie, niet echt handig om die ver van de plaats van bestemming op- en over te slaan. We zullen daarmee bij de bouw van bijvoorbeeld nieuwe woonwijken nadrukkelijk rekening moeten houden.’
Of een locatie geschikt is voor nieuw logistiek vastgoed, hangt af van vele factoren, stelt de bestuursvoorzitter. ‘Denk aan de herkomst en bestemming van goederen, de capaciteit van het omliggende wegennet en nabijheid van andere modaliteiten’, somt ze op. ‘Als je logistiek vastgoed op strategische locaties plaatst, dichtbij uitvalswegen, water- en spoorwegen, zorg je dat je makkelijker kunt schakelen tussen vervoersvormen en dat transport minder kilometers maakt. Schaalgrootte in vastgoed biedt kansen om voertuigen optimaler te beladen en vervoersstromen te optimaliseren
Emissievrij bouwen
Bij nieuwbouw staat duurzaamheid nog hoger in het vaandel, vervolgt ze haar verhaal. ‘Veel logistieke panden worden gebouwd volgens de hoogste duurzaamheidsnormen, de zogenaamde BREAAM-eisen. Bij nieuwbouw zijn er bovendien ook mogelijkheden om circulair te bouwen.’
Logistieke centra kunnen volgens Post ook aansprekende ‘landmarks’ worden langs snelwegen. ‘Als sector kun je architecten betrekken bij het ontwerp ervan. Daarvan zijn veel goede voorbeelden te vinden.’
Ook zijn er mooie voorbeelden waarbij logistieke centra goed worden ingepast in het landschap, met een groene omheining, grondwallen en groene daken. ‘Je kunt ook natuurschermen plaatsen. Dat is een prachtige manier waarop je logistieke panden aan het zicht kunt onttrekken. Of denk aan Greenport Venlo, waar evenveel ruimte is gecreëerd voor bedrijven als natuur. Op die manier draag je bij aan de biodiversiteit van een landschap. Maar logistiek kan ook dienen als groene geluidswal tussen wegen en wonen.’
Klimaatverandering
Nederland heeft een grote opgave als het gaat om de klimaatverandering. Hierbij gaat het om het terugdringen van problemen door droogte of juist wateroverlast. ‘Bij logistieke centra kun je waterbuffers aanleggen en zorgen voor extra groen om water op te nemen bij veel regen of vast te houden tijdens droge periodes.’
Het is de bedoeling dat rond 2050 vrijwel al het transport emissievrij is. Vanaf 2025 worden alvast zo’n 30 tot 40 binnensteden zero-emissie, wat betekent dat er ten behoeve van de stedelijke distributie alleen nog voertuigen welkom zijn die elektrisch of op waterstof rijden.
Dat vergt allemaal nogal wat van ons elektriciteitsnet, merkt Post op. Dat moet de komende jaren dan ook fors verzwaard worden. Logistieke centra kunnen daar prima een rol bij spelen. ‘De energietransitie vraagt om een nieuwe kijk op energiegebruik. Als de overheid er op korte termijn voor kan zorgen dat wet- en regelgeving het toestaan, dan kunnen logistieke centra de energiecentrales van de toekomst zijn met bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak en laadpleinen en buurtbatterijen voor de eigen vrachtwagens en (personen)auto’s uit de buurt.’
‘Je kunt ook de hoogte in’
Verder kan gekeken worden naar de grondoppervlakte die logistieke centra benutten. ‘Je kunt ook de hoogte in en bijvoorbeeld een meerlaags distributiecentrum neerzetten. Met een warehouse met een parkeergarage en een crossdock eraan vast.’
In Nederland kennen we de traditie om in het algemeen niet hoger te bouwen dan 15 meter. Maar in andere landen, zoals Japan, is het heel gebruikelijk om meerlaagse centra te bouwen. ‘Dat zorgt voor een veel minder massief ruimtelijk beeld. En je maakt optimaal gebruik van ruimte. Hoogbouw is vooral aantrekkelijk op plekken met een hoge grondprijs.’
Maar ook kan de ruimte die logistieke centra innemen efficiënt benut worden door er al bij de bouw rekening mee te houden dat een gebouw multifunctioneel kan worden gebruikt. ‘Zo kan het in de toekomst een andere functie krijgen.’
Wonen, werken en recreëren
In veel bestemmingsplannen wordt bovendien onderscheid gemaakt tussen wonen, werken en recreëren. En waarom zou je dat niet combineren in logistiek vastgoed, zeker in de binnensteden, oppert Post. ‘Zo help je de woningbouw vooruit. En wat dacht je van logistiek vastgoed in combinatie met de huisvesting van de daar werkzame werknemers of met een sporthal of een park op het dak? Zorg bij het maken van bouwplannen dat je goed luistert naar de potentiële gebruikers. Wat zijn hun wensen en behoeften? Hoe willen zij werken, wonen, recreëren en hun logistieke processen uitvoeren?’
Net als met de buitenkant van de panden, mag volgens bestuursvoorzitter Post ook beter nagedacht worden over de inrichting van logistieke panden. ‘De logistieke sector is heel breed. Er zijn banen te vinden voor praktisch opgeleide mensen, maar ook voor theoretisch opgeleide mensen met een supply chain- of logistieke studie. Het is kortom een sector met gunstige arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden en met veel toekomstkansen! Maak van logistiek vastgoed daarom ook een fijne werkplek.’
Technologische kansen
Vergeten wordt nogal eens dat de logistieke sector flink investeert in nieuwe technologische ontwikkelingen. ‘Veel warehouses zijn maakbedrijven die de volledige logistiek, de assemblagelijn en het klantcontact van producenten voor hun rekening nemen. Robotisering en automatisering zijn belangrijke ontwikkelingen waarbij de logistiek vooroploopt.’
‘Het is goed om te werken aan een toekomst waarin logistiek de brede welvaart en tegelijkertijd de innovatie in de regio versterkt’, stelt Post tot besluit. ‘Logistiek vastgoed draagt bij aan het functioneren onze maatschappij. Zonder goede logistieke processen worden winkels niet bevoorraad, krijgt de school geen boeken, kunnen woningen niet worden gebouwd en heeft een arts geen spullen om een operatie uit te voeren. Ons uiteindelijke doel is om een mooi en duurzaam logistiek landschap te creëren waarin logistiek vastgoed een integraal onderdeel vormt. We werken mee aan een sector die niet alleen efficiënt en economisch rendabel is, maar die ook bijdraagt aan een betere leefomgeving en een gezondere planeet.’