Arthur Jager

Uitgever van special interest magazines op vastgoedgebied | Crossmediale verbinder op internet

Belangrijke data

Het artikel delen

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Online Magazines

De Haven van de Toekomst is er al (bijna)

In 2016 publiceerde Movares een visie op de Haven van de Toekomst. Een visie die gebaseerd is op zes thema’s, namelijk: duurzaam havenbeleid, leefbaarheid, bereikbaarheid, flexibiliteit, energie en veiligheid. Visie, toekomst; het klinkt wat abstract en ver weg, maar veel elementen worden nu al toegepast of zitten in de laatste ontwikkelfase. Zes adviseurs maken er nu al werk van en leggen uit wat de stand van zaken is.

De Haven van de Toekomst vraagt om duurzaam havenbeleid, zegt Irene Buitenhuis. Als voorbeeld gebruikt ze de haven van Arnhem. Die wordt gebruikt door bedrijven, vrachtschepen, cruiseschepen, woonboten, als jachthaven en voor recreatie. Het diverse gebruik en de ruimtelijke inpassing, leidt tot onveilige situaties en belemmert het benutten van de (economische) kansen en potenties van het gebied. Duurzaam havenbeleid is ook noodzakelijk om een antwoord te geven op verschillende (toekomstige) ruimteclaims en ontwikkelingen die op het gebied afkomen.  Buitenhuis: “De uiteindelijke visie op de haven, moet een integrale visie zijn. Dat betekent dat alle aspecten en stakeholders die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving meegenomen en gewogen moeten worden. Denk hierbij onder meer aan thema’s als milieu, cultuurhistorie, water, klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit en veiligheid. We vinden het belangrijk de specifieke lokale kennis van de gebruikers van het gebied en andere stakeholders, ieder vanuit een eigen deskundigheid, te betrekken. Deze kennis gebruiken we bij het opstellen van scenario’s en het in beeld brengen van de kansen, belemmeringen en consequenties per scenario. Op deze wijze bereiden we eveneens een zorgvuldige politieke besluitvorming voor, zodat een duurzame koers voor de haven kan worden uitgewerkt.

Solar Tulip

Binnenkort kan Buitenhuis de Solar Tulip meenemen in haar scenario’s. De Solar Tulip is een ingenieuze paal met uitklapbare zonnepanelen en spiegels die meebewegen met de stand van de zon. Movares bedacht het samen met partner Axiturn. Richard Rijkers: “Het systeem is extra effectief vanwege de spiegels waardoor de energieopbrengst drie tot vijf keer hoger is.” Het is een ingewikkeld apparaat vanwege de scharnieren, zegt Rijkers. “De bladen moet ook bij windkracht vijf nog veilig in- en uitklappen.” De Solar Tulip is zo ontworpen dat hij prima past in elke omgeving met een energievraag. Bijvoorbeeld in een haven, op waterkeringen, bij aanlegplaatsen of bij een sluiscomplex. Het is een voorbeeld van infrastructuur die energie genereert, zegt Rijkers. “Door het systeem te koppelen aan infrastructuur vinden we de juiste ruimtelijke insteek en dicht bij de vraag. Dat is beter dan ze ‘los’ in de natuur of een weiland te plaatsen.” Movares maakt de Solar Tulip dit jaar in een pilot gereed voor marktintroductie.

Swingend de trein op

Standaard vrachtwagenopleggers op een treinstel zetten, dat kan niet zomaar. Het vraagt om specifieke infrastructuur die bijna nergens voorhanden is. En dat is jammer, want over afstanden van duizend kilometer en meer is de trein een betrouwbare en goedkopere modaliteit die bovendien beter is voor het milieu dan wegvervoer. De Megaswing is een in Zweden ontwikkelde treinwagon die alle faciliteiten aan boord heeft om een trailer op- en af te laten rijden. “Je hebt dus alleen een straatspoor nodig”, zegt Ruud de Jong. “De waarde van een haven neemt toe als de ontsluiting goed is. Met de Megaswing maken we multimodaliteit makkelijker te realiseren. Het is een maatschappelijk relevante oplossing die wij samen met andere partijen in de markt willen zetten. We zorgen er als een soort makelaar voor dat er bijvoorbeeld de juiste vergunningen voor een laad- en loslocatie komen, dat de aansluiting op het hoofdspoor gerealiseerd wordt en zoeken indien nodig de juiste partners.” Pilots in Alphen aan den Rijn en Rotterdam staan in de startblokken. De Jong: “Het is bovendien een flexibel systeem. Als de omstandigheden veranderen, bijvoorbeeld door nieuwbouw, dan kun je het eenvoudig verplaatsen.

Flexibel en modulair bouwen

Gerard Krooshoop is de expert op het gebied van sluiscomplexen, allemaal unieke objecten, met een unieke onderhoudsaanpak, legt hij uit. In de nabije toekomst moeten er in Nederland 52 sluizen beheerd door Rijkswaterstaat vervangen of gerenoveerd worden. Krooshoop: “Met de huidige aanpak gaat dat niet lukken. De vraag is dus of het efficiënter en sneller kan.” Eén van de oplossingen ligt in standaardisatie, flexibel en modulair bouwen, zegt hij. “Daarvoor is het noodzakelijk dat alle partijen elkaar vanaf het begin van het ontwerpproces begrijpen en dat iedereen zijn eigen inbreng heeft. Dat doen we door direct vanaf de eerste stap in het proces drie dimenisionaal (3D) te ontwerpen.” Nu is het ontwerpproces vaak lineair waarbij acties elkaar opvolgen. “Door 3D ontwerpen vergroot je de efficiency en effectiviteit. Als we dat voor 52 sluizen kunnen doen, is dat een enorme efficiencyslag.” Als voorbeeld van een gestandaardiseerde oplossing noemt Krooshoop een drijvend remmingwerk. “Nu zie je overal unieke systemen. Wij hebben dat uniform en modulair gemaakt. Onderdelen die vaak schade hebben zijn eenvoudig te vervangen. Dit systeem is voor alle sluisonderdelen toe te passen.

Digitaliseren

Als er vragen zijn op het gebied van veiligheid, dan wordt mijn hulp ingeroepen”, zegt André Mesie. “Door het organiseren van risicosessies in de ontwerpfase help ik opdrachtgevers om risico’s vast te stellen en waar mogelijk al te elimineren door bijvoorbeeld het ontwerp of de bouwwijze aan te passen.” Een recente ontwikkeling die de veiligheid bevordert is het inzetten van drones voor het visueel inspecteren van bruggen, gevels of kademuren. “Door te robotiseren verminder je de blootstelling van medewerkers aan gevaarlijke situaties.” Gaat het nu nog om visuele inspecties met een camera aan boord van de drone (vliegend, varend of duikend), in de toekomst is het misschien wel mogelijk om bijvoorbeeld verfmonsters te nemen met een drone. “Je ziet dat veiligheidsdenken leidt tot robotiseren wat leidt tot digitaliseren en het genereren van data. Dat levert weer nieuwe mogelijkheden op: zo kan de verkregen data via GPS- en GIS-systemen real time geprojecteerd worden op een digitale kaart. Deze locatiespecifieke data kan door bijvoorbeeld een (onderhouds)monteur gebruikt worden als voorbereiding voor het werk: het treffen van de benodigde veiligheidsmaatregelen voor het realiseren van een veilige werkplek.

Woningbouw

Stedenbouwkundige Nicole van der Waart is adviseur leefbaarheid en signaleert dat veel binnenstedelijke havengebieden ook interessant zijn voor een combinatie met woningbouw. Dat wil zeggen: als de veiligheid en de logistiek op orde zijn. “Vaak is het een organisch proces’, zegt ze. “Bijvoorbeeld door eerst recreatieve functies te integreren, of te zorgen voor een goede ontsluiting. Vervolgens kun je meer functies combineren. Tijdelijke oplossingen die je na verloop van tijd kunt oppakken en elders opnieuw kunt toepassen, hebben daarbij de voorkeur. Het remmingwerk van Gerard en de Megaswing van Ruud passen daar perfect in.” Van der Waart zegt dat afspraken over wat wel of niet mag niet meer langjarig door overheden en/of havenbedrijven moeten worden vastgelegd. “Er moet vanuit een ‘schaakbordgedachte’ gewerkt worden. Want als omstandigheden continu veranderen moeten de stakeholders kunnen anticiperen.” Daarbij is het van belang om een gedeelde globale ambitie te benoemen, en mogelijke scenario’s te verkennen zoals ook in de werkwijze van Buitenhuis past. Deze kunnen worden bijgesteld naarmate de behoeften of omstandigheden veranderen.
Uiteindelijk wordt een binnenstedelijke haven door deze manier van denken en werken meer een onderdeel van zijn omgeving, mét behoud van zijn havenfunctie. “Flexibiliteit maakt de transitie haalbaar: naar een toegankelijke oeverzone met kwaliteit en ruimte voor woningbouw en voorzieningen in een dynamische omgeving. 

Business manager Leon van Warmerdam tot slot: “Uit al deze praktijkvoorbeelden blijkt wel dat de haven van de toekomst dichterbij is dan je misschien denkt en dat we volop in beweging zijn.

Meer informatie:

ing. Leon van Warmerdam,
Movares-Water
leon.van.warmerdam@movares.nl
T: 06-53597623

Movares Adviseurs & Ingenieurs logo