Arthur Jager

Uitgever van special interest magazines op vastgoedgebied | Crossmediale verbinder op internet

Belangrijke data

Het artikel delen

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Online Magazines

Ambitie zet Utrecht op voorsprong

Het stationsgebied van Utrecht ondergaat tot 2035 grootscheepse (her)ontwikkelingen. De ambitieuze, duurzame vernieuwing van het Vredenburgplein tot en met het Jaarbeursplein is naar verwachting gereed in 2022. Daarna gaan ontwikkeling van het Beurskwartier en de herinrichting van het Lombokplein van start. De nieuwe, geïntegreerde winstpunten in het hart de stad moeten het leefklimaat ingrijpend verbeteren en anticiperen op een enorme aantrekkingskracht.

Meer dan de helft van de wereldbevolking woont en werkt in de stad. Tegen 2050 stijgt dit percentage in Europa naar verwachting tot zo’n 85 procent. “Daarom maken we ons sterk om het evenwicht tijdig te herstellen,” zegt Leen de Wit, programma­directeur Stationsgebied. “De snelle verstedelijking maakt ingrijpende maatregelen noodzakelijk. De verdichting en functiemenging van dit moment waren een decennium geleden nog ondenkbaar. De nieuwe hoogbouw – met levendige plinten – is spraakmakend. We hebben ook een nieuwe, goed uit te voeren visie op mobiliteit. Zo bevorderen we het gebruik van de fiets en het OV, dubbel gebruik van parkeerplaatsen en deelauto’s.”
Verder barst de strijd om de daken los, volgens De Wit. “We moeten energieneutraal bouwen,” legt hij uit. “De nieuwe dakoppervlakken zijn echter relatief klein, terwijl er heel veel zonnepanelen nodig zijn. Daarnaast lenen daken zich maar al te goed voor verblijfsgroen, groen voor waterretentie en koeling, en sportvelden.

De gemeente heeft groen, duurzaamheid en circulariteit hoog in het vaandel bij haar focus op toekomstbestendige oplossingen voor een goed leefklimaat. De Wit: “Op het gebied van circulair bouwen is recentelijk met het proeftuinproject ‘The Green House’ het vermijden van verspilling van grondstoffen en energie en het bevorderen van onze gezondheid geopend. Stedelijk wonen en werken wordt in Utrecht gezonder dan ooit. Onze aantrekkingskracht op het bedrijfsleven neemt dan ook zienderogen toe. Met de tot één procent gedaalde frictieleegstand binnen het stationsgebied ondervinden we zelfs forse druk op de kantorenmarkt. Toch kunnen we dankzij de ontwikkeling vannieuwe kantoorruimten concurreren met Amsterdam, ook vanwege onze ligging. Voor het toekomstige Jaarbeurspleingebouw onderzoeken we wel weer in hoeverre een functiemix met wonen en levendige plintfuncties zinvol is, want we hechten veel waarde aan dynamiek en veiligheid, ook in de avonduren. De invoering van middenhuur moet wonen in het centrum verder voor iedereen betaalbaar houden.” Twee binnenkort te realiseren winstpunten van het centrum zijn Wonderwoods en Smakkelaarsveld.

Wonderwoods

Het ontwerp van Wonderwoods in het Healthy Urban Quarter aan de Jaarbeursboulevard doet Utrecht recht, volgens Pim Venema, programmamanager Vastgoed Stationsgebied. “Met het concept ‘Happiness 2.0’ beantwoordt het multifuctionele Wonderwoods volledig aan de ambitie voor gezond stedelijk leven en het terughalen van de natuur in de stad,” zegt hij. “De 90 en 70 meter hoge, onderling via een loopbrug verbonden torens voor 300 woningen, werken, ontspanning, educatie en vermaak worden gerealiseerd op twee loopminuten afstand van het station en bieden bovendien een inpandige fietsenstalling en een parkeergarage voor 160 (deel)auto’s. Het Playlab, dat beleving biedt op het snijvlak van technologie en beeldende kunst, is nieuw in Utrecht. Voor kantoorruimte is in het programma 15.000 m2 opgenomen.”

Stefano Boeri Architetti en MVSA Architecten besteedden bij Wonderwoods veel aandacht aan duurzaamheid via onder meer innovatieve technieken op het gebied van energie, water, gezondheid en circulariteit. Venema: “De hoogste toren, die de uitstraling heeft van een verticaal bos, bevindt zich aan de Croeselaan. De andere toren krijgt veel groen aan de ­binnenzijde. Wonderwoods krijgt in totaal zo’n 10.000 bomen en heesters.” De bouw van deze twee groenste torens van Nederland ­
start in 2019. Het ontwerp markeert een ­plausibele overgang tussen het ­stationsgebied en het toekomstige Beurskwartier en geldt hiervoor als een pilot.

Station Utrecht Centraal

Station Utrecht Centraal is in oppervlakte en reizigersaantallen het grootste spoorlijnenknooppunt van Nederland met de grootste fietsenstalling ter wereld en een naadloze aansluiting op andere vervoerders. De verbrede perrons en de van alle denkbare gemakken en twee entrees voorziene, nieuwe Stationshal komen tegemoet aan het verwachte aantal van zo’n 100 miljoen reizigers per jaar in 2030. Vanaf het Stationsplein zijn de omliggende gebouwen en de binnenstad optimaal bereikbaar.

Smakkelaarsveld

Smakkelaarsveld nabij Hoog Catharijne en het station omvat drie woongebouwen voor ongeveer 150 woningen in het middensegment, de vrije sector (huur en koop), een park en horeca. “Het park loopt over de bus- en trambaan tot aan het spoor”, schetst Venema. “De drie van elkaar losstaande gebouwen staan zo dat ze samen zorgen voor optimale bezonning, geluidswering, een goed windklimaat en ­sociale veiligheid in het park.” In het midden van het park komt een horecapaviljoen met terras. Het dak van het woongebouw aan het water is openbaar toegankelijk. Hierop komt ook horecagelegenheid. Aan het water komt een kleine haven. Venema: “Het Smakkelaarspark is straks een gebied waar je je prettig voelt en waar gezond leven gemakkelijk is.” De overbouwing van de bus-/trambaan creëert een glooiend, oplopend park. De ontstane ruimte eronder, de Parkkelder, wordt onder andere gebruikt voor een wisselend ­cultureelmaatschappelijk programma.

Circulair bouwen

Met ‘The Green House’ heeft het Utrechtse stationsgebied een eerste proeftuinproject in ­circulair bouwen. Dit stadspaviljoen is een restaurant met stekkervrije keuken, zalencentrum, stadsterras, urban farm en ‘green hub’ ineen. Over vijftien jaar is het, inclusief de fundering en installaties, te demonteren en voor hergebruik te vervoeren naar een andere plek.

De leverende partijen investeren samen in de uitrusting van het gebouw en blijven eigenaar. De uitbater betaalt voor het gebruik. Luchtverversing is gedeeltelijk afkomstig van de verticale, zwevende tuin. Natuurlijke lichtinval en slimme CO2 gestuurde installaties bevorderen verder licht en frisse lucht. Op het dak voorzien 120 zonnepanelen in energie voor de koeling van voedingswaren.

In ‘The Green House’ kregen veel gebruikte materialen uit de voormalige Knoopkazerne een tweede leven. Ook levert dit tot rijkskantoor De Knoop herontwikkelde donorgebouw overtollige warmte en koeling aan het etablissement.